Cổng thông tin điện tử tỉnh thanh hóa

Huyện Vĩnh Lộc

CHÙA, ĐỀN CÒNG – XÃ VĨNH HƯNG

Đăng ngày 30 - 11 - 2012
100%

           Quần thể di tích chùa, đền Còng nằm trên địa phận làng Còng xã Vĩnh Hưng. Làng Còng theo thần phả là Cương Trang Phúc Lâm, chữ Cương có nghĩa là Công song dân thường gọi chệch là Còng.

1. Chùa Còng (Linh Quang Tự):  Chùa Còng được xây dựng từ thời Tiền Lê. Theo các cụ cao niên kể lại, chùa được xây dựng ở chân núi làng Còng trên một khu đất có diện tích rộng gần 1000m2. Trải qua thời gian, mưa nắng và thăng trầm của lịch sử, ngôi chùa bị xuống cấp nặng. Năm 2000, chùa được trùng tu lại trên nền dấu tích cũ - được đánh giá là vùng đất linh thiêng.

Chùa được thiết kế theo mẫu chùa Việt Nam, kiến trúc gỗ, mái chùa lợp ngói âm dương, chùa rộng 3 gian. Hiện nay, tại chùa Còng còn lưu giữ 9 pho tượng cổ thời Lê bao gồm: Tượng Tam Thế (quá khứ, hiện tại và vị lai), vua cha Ngọc Hoàng, Nam Tào, Đức thế tôn, Thích ca, Đức ông, Thổ địa. Các pho tượng này đều làm bằng gỗ, có kích thước gần như bằng nhau (rộng 47 cm, cao 70 cm).

2. Đền Còng: Đền Còng gắn với điển tích về Thần Cao Sơn và Hoàng Hậu nhà Lý. Hiển Công (thần Cao Sơn) là một vị tướng văn võ song toàn, đậu tiến sĩ năm 22 tuổi, nhà vua yêu mến tài năng giao phó trọng chức làm trấn thủ chiêu phủ các xứ Thanh Hóa, Nghệ An,…Trước đó ông đã đi tuần ở Thanh Hóa, qua huyện Vĩnh Phúc phủ Thiệu Thiên, thấy ở Trang Phúc Lâm (làng Còng ngày nay) là vùng nước biếc, non cao thật đẹp, linh thiêng. Ông đã tự xuất tiền công, sai dựng một cung ở dưới chân núi khu Cương Trang Phúc Lâm làm chốn tuần du. Mỗi lần đi tuần du tới đây ông đều cấp phát tiền của cho nhân nhân vì vậy ông được nhân dân rất yêu mến. Vào khoảng năm Khánh Lịch (1041-1048) ông làm quan tới chức Thừa Tướng kiêm trấn thủ các xứ Nghệ An, Thanh Hóa,…Bỗng năm đó có giặc Đông Dy (Cao Ly Triều Tiên ngày nay) nổi lên xâm chiếm đất đó, quấy nhiễu cướp đoạt dân cư. Nhà vua bèn sai ông ra quân dẹp giặc. Ông vâng mệnh vua đem quân đánh giặc đã giành được thắng lợi. Sau khi dẹp xong giặc, ông đưa quân về Trang Phúc Lâm mở yến tiệc lớn, mừng thưởng khao quân, dân và cấp tiền cho dân nơi đây. Nhớ ơn ban thưởng đó, nhân dân đã xin húy hiệu của ông để lưu lại về sau phúc uy lớn phụng thờ. Ông liền viết bốn chữ “ Cao Hiển Văn Trường. Ông Thọ 103 tuổi, sau khi nghe tin ông mất nhân dân làm biểu xin vua lập miếu thờ ngay trên ngôi cung mà ông đã xây để thờ ông bốn mùa hương khói.

          Thời vua Lý Thánh Tông (1054-1072), Vua đã cùng Hoàng Hậu tới địa giới núi  Khu Cương Trang Phúc Lâm huyện Vĩnh Phúc phủ Thiệu Thiên, trấn Thanh Hóa. Thấy vùng đất này là một thắng cảnh đẹp huyền linh, có một ngôi đền thiêng viết dòng chữ “Tối Linh Từ” nghĩa là đền thiêng Vua Lý Thánh Tông và Hoàng Hậu đã làm lễ cầu tự về sau sinh được hoàng tử Lý Nhân Tông (1072-1128). Từ đó Hoàng Hậu thường trở về du ngoạn và tu sửa đền thiêng tại bản Khu Cương Trang Phúc Lâm. Một sớm tuần du ở Trang Phúc Lâm, thì tự nhiên thấy trời đất tối tăm mù mịt, sóng gió nổi lên mạnh,  Hoàng Hậu đã mất ngay lúc đó; Vua nhà Lý cho là trời sai khiến, đã hạ lệnh cho nhân dân bản Khu Cương Trang Phúc Lâm dựng một Miếu thờ ở nơi đất thiêng tại bên tả đền thiêng Cao Sơn để song hành làm lễ phụng hương hỏa, hiệu gọi là “Cao Sơn - Hoàng Bà Linh vị”.

          Thời Trần, vua Trần đi dẹp giặc Chiêm Thành đã đến Trang Phúc Lâm làm lễ bái yết hai đền rồi tiến binh đi dẹp giặc. Kết quả đi đến đâu quân vua Trần đều giành được thắng lợi. Sau khi dẹp giặc xong vua Trần tiến binh khải hoàn trở về Bản Khu Cương Trang Phúc Lâm cùng nhân dân tiến hành tạ lễ ban cấp cho nhân dân một trăm quan tiền, năm chục lạng bạc để làm tiền ơn lệ hương hỏa, cho phép miễn binh, lương các việc ba năm.

          Đền “Cao Sơn- Hoàng Bà linh vị” được vua Trần Phong là: Quốc Khánh và Quốc Mẫu; phong Đương Cảnh Thành Hoàng Cao Sơn Quốc Thánh hiển ứng Thượng Đẳng Phúc Thần Đại Vương; Phong Đương Cảnh Thành Hoàng Cao Sơn Quốc Mẫu Hoàng Bà anh hùng linh thiêng, tối linh công chúa.

          Đến đời vua Thiệu Trị (1841-1847), đền Cao Sơn lại được vua tiếp tục phong sắc và cho phép nhân dân thôn Khu Cương xã Phú Lâm, huyện Vĩnh Phúc (nay là Thôn Còng xã Vĩnh Hưng, huyện Vĩnh Lộc) phụng thờ thần như cũ.

          Trải qua thời gian cùng với biến cố lịch sử quần thể di tích đã trở thành phế tích chỉ còn lại nền móng cũ. Được sự hỗ trợ của UBND Tỉnh, đòng góp của nhân dân địa phương, năm 2012, UBND xã đang làm hồ sơ thủ tục để trùng tu lại ngôi Đền.

 

 

<

Tin mới nhất

KHẢO SÁT ĐIỂM DU LỊCH TẠI THẮNG TÍCH NÚI KIM SƠN(26/12/2018 4:02 CH)

Hội nghị Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam vì sự phát triển bền vững - Thủ tướng...(31/07/2018 7:31 SA)

Hoa sen ở nơi đồng chiêm trũng(26/06/2015 2:26 SA)

Làng cổ Đông Môn xã Vĩnh Long huyện Vĩnh Lộc(10/06/2015 2:26 SA)

VÀI NÉT VỀ VÙNG ĐẤT BỒNG (26/11/2014 2:23 SA)

ĐỀN THỜ, BIA KÝ TRỊNH KHẢ - XÃ VĨNH HÒA(25/08/2014 2:22 SA)

THẮNG TÍCH KIM SƠN – XÃ VĨNH AN(25/08/2014 2:22 SA)

KHU TƯỢNG ĐÁ ĐA BÚT – XÃ VĨNH TÂN (30/11/2012 10:31 CH)