Cổng thông tin điện tử tỉnh thanh hóa

Huyện Vĩnh Lộc

ĐỀN NÀNG BÌNH KHƯƠNG – XÃ VĨNH LONG

Đăng ngày 30 - 11 - 2012
100%

 Đền nàng Bình Khương nằm trên địa phận thôn Đông Môn xã Vĩnh  Long có sự tích liên quan trực tiếp đến lịch sử xây dựng Thành Nhà Hồ.

Trở lại với lịch sử đất nước Đại Việt vào năm 1397, khi ấy Hồ Quý Ly là Thái sư đương triều đã sai Thượng thư lại bộ kiêm Thái sử lệnh Đỗ Tĩnh về vùng đất An Tôn đo đạc, đắp thành, đào hào, lập nhà tông miếu (theo Đại Việt sử ký toàn thư...). Để xây dựng thành, Hồ Quý Ly đã phải cho người đào đắp tới 80.000m3 đất, khai thác vận chuyển, lắp đặt 20.000 – 25.000 m3 đá phiến, có những khối đá nặng tới 25 tấn (ở mặt tường cổng Tây) - Một công trình kiến trúc to lớn và đồ sộ nhưng lại phải hoàn thành trong một khoảng thời gian ngắn và khá gấp (3 tháng), vì lúc này quân Minh đã lăm le xâm lược nước ta. Một công trình lớn như vậy tiến độ thi công gấp rút nghiêm ngặt là thế nhưng đoạn tường thành phía Đông do Trần Công Sỹ phụ trách cứ xây gần xong lại bị sụt đổ, không ai rõ nguyên nhân từ đâu. Sau vài lần như vậy Hồ Quý Ly nghi ngờ Trần Công Sỹ có mưu làm phản, cố ý chậm trễ công việc xây thành. Chính lẽ đó, Hồ Quý Ly đã ghép cho Cống Sinh tội làm phản và sai người vùi thân chàng vào tường thành cửa Đông cho đến chết.

 Tương truyền, nàng Bình Khương khi nghe tin chồng đã bị chôn sống liền tìm tới động An Tôn. Khi biết chồng đã chết, nàng Bình Khương đau khổ và uất hận vô cùng đã đập đầu vào đá để kêu oan cho chồng. Trước cái chết tiết liệt của nàng Bình Khương, triều đình xem xét tìm nguyên nhân tại sao bức tường thành phía Đông cứ xây lên cao lại bị đổ và nguyên nhân chính là do dưới chân đoạn tường thành phía Đông có địa chất không ổn định, có mạch nước ngầm lớn thường có cát đùn nên đoạn tường cứ xây xong lại bị sụt lở. Để khắc phục sự cố đó, Hồ Nguyên Trừng con trai của Hồ Quý Ly, tổng chỉ huy xây thành đã cho lát một phiến đá to, rộng dưới chân móng và xây lên.

Theo sử sách, đến đời vua Đồng Khánh (nhà Nguyễn), người ta nghe tin đồn về dấu tay và đầu nàng Bình Khương qua 500 năm vẫn còn in rõ trên phiến đá tường thành, khách xa gần hiếu kì tìm về đây rất đông. Có viên hào lý trong làng Đông Môn lo ngại tiếng đồn ngày càng vang xa sẽ gây nhiều phiền nhiễu, nên thuê ngay thợ về đục cả phiến đá đem chôn, công việc này làm trộm trong đêm không để một ai biết. Nhưng sau khi đục xong phiến đá ấy, người thợ bỗng nhiên mắc bệnh lạ và chết, rồi viên hào lý kia cũng lăn đùng ra chết không rõ nguyên nhân. Bấy giờ, Tri phủ Đoàn Thước nghe tin, lo sợ mới sai lính tìm bằng được và đào phiến đá đó lên, lắp đúng vào chỗ cũ và khắc dòng chữ "Trần triều Cống Sinh - Bình Khương nương, phu nhân chi thạch" (nghĩa là: Tảng đá này ghi dấu vết của nàng Bình Khương, là nương tử của ông Cống Sinh, triều nhà Trần). Xung quanh đền thờ quanh năm rợp bóng cây tươi mát. Để tô điểm thêm cho cảnh miếu đền, Tri phủ Đoàn Thước đã bỏ tiền của xây dựng một "bia đình" (bia và nhà bia). Trên tấm bia đá lưu bài thơ được nhà nghiên cứu  Hoàng Tuấn Phổ dịch:

“Thành mở đường hoa đà tuyệt tích

Bia chuyện Bình Khương còn cảm kích

Thư sinh mang sức cả muôn nhà

Đá cứng, liễu mềm mà vô địch

Vết bàn tay mất mặt gian hùng

Oai thượng tướng vang trời hiển hách

Nửa trời nhật nguyệt tỏ đến nay

Triều Trần trung liệt ghi sử sách”.

 Năm 1903, tổng đốc Thanh Hóa là Vương Duy Trinh một đêm nằm mộng gặp một người con gái khóc lóc kêu oan cho chồng mình. Tỉnh giấc, ông bèn hỏi thăm trong vùng và được biết người con gái đó là nàng Bình Khương vì vậy ông đã cho quyên tiền xây dựng  ngôi đền khang trang, đồng thời cho dựng bia tại đền ghi lại sự tích Cống Sinh-Bình Khương cùng với vần thơ ca ngợi:

Tấm lòng trinh tiết in vào đá

Lưu mãi muôn đời vạn tiếng thơm

          Đền thờ - Bia ký nàng Bình Khương đã được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Trong quá trình hoàn chỉnh hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Thành Nhà Hồ là di sản văn hóa Thế giới Trung tâm bảo tồn Di sản thành nhà Hồ đã xin phép UBND Tỉnh Thanh Hóa trùng tu tôn tạo lại đền nàng Bình Khương với cơ ngơi khang trang đẹp đẽ như ngày hôm nay mục đích lưu lại đời đời tiết hạnh, phẩm giá của nàng Bình Khương nói riêng và vẻ đẹp đức hạnh của người phụ nữ Việt Nam.

 

<

Tin mới nhất

KHẢO SÁT ĐIỂM DU LỊCH TẠI THẮNG TÍCH NÚI KIM SƠN(26/12/2018 4:02 CH)

Hội nghị Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam vì sự phát triển bền vững - Thủ tướng...(31/07/2018 7:31 SA)

Hoa sen ở nơi đồng chiêm trũng(26/06/2015 2:26 SA)

Làng cổ Đông Môn xã Vĩnh Long huyện Vĩnh Lộc(10/06/2015 2:26 SA)

VÀI NÉT VỀ VÙNG ĐẤT BỒNG (26/11/2014 2:23 SA)

ĐỀN THỜ, BIA KÝ TRỊNH KHẢ - XÃ VĨNH HÒA(25/08/2014 2:22 SA)

THẮNG TÍCH KIM SƠN – XÃ VĨNH AN(25/08/2014 2:22 SA)

KHU TƯỢNG ĐÁ ĐA BÚT – XÃ VĨNH TÂN (30/11/2012 10:31 CH)